Jakhalzen en gieren in het Balkangebergte
Het is november, ongeveer 10 graden, met zon en wolken. De komende dagen wordt opnieuw wat zon en bewolking voorspeld na de regen. Dit is het sein om naar de bergen te rijden in de hoop gieren, jakhalzen en misschien nog enkele verrassingen te fotograferen. Het is ongeveer twee uur rijden van mijn vakantiehuis, en ik zal er enkele dagen verblijven in een hotel in het bos. Ik had ook al de mensen van de NGO Fund for Wild Fauna and Flora verwittigd om te vragen of het mogelijk was slachtafval te voorzien nabij de hut.
's Ochtends moet je in de hut zijn vóór de raven actief worden, want die komen als eersten naar het voedsel. Nee, ik zou liegen: vaak zijn de jakhalzen al bij het vlees, maar zij komen meestal na een half uurtje terug. Kortom: het is belangrijk om één uur vóór zonsopgang in de hut te zijn zodat je de raven niet stoort. De gieren worden immers getriggerd door de aanwezigheid van raven.
Het is nog donker en het eerste "kruuu kruu" van de raven is altijd een goed teken. Tijdens het najaar, de winter en de vroege lente zijn de raven niet te tellen; ik schat soms rond de tachtig vogels. Dit is ook de beste periode om gieren bij de hut te krijgen. In die seizoenen bevinden de gieren zich vooral in de omgeving van de voederplaats, en dat heeft veel te maken met de weersomstandigheden. Gieren vliegen door gebruik te maken van thermiek. Tijdens warme dagen vliegen ze veel verder op zoek naar karkassen, vaak richting de Centrale Balkan. Buiten de broedperiode zijn er bovendien meer vogels aanwezig, en tijdens koude dagen hebben ze meer voedsel nodig.
Ook de eerste jakhalzen wagen zich opnieuw aan het slachtafval. Door de camera kan ik de raven en jakhalzen al waarnemen, maar het is nog te donker om te fotograferen. Al kan een groep opvliegende raven met een trage sluitertijd misschien wel iets opleveren.
De wind is stevig, en daar houden de gieren van. Zo kunnen ze zonder moeite door de lucht zweven en wanneer ze ergens geland zijn, hebben ze weinig moeite om bij onraad terug op de wieken te gaan. Door het smalle spiegelglas speur ik de hemel af en zie ik de eerste silhouetten van gieren. Wanneer er veel wind is, blijven ze langer in de lucht hangen terwijl ze het terrein afspeuren om te zien of het veilig is om te landen. Dit kan soms wel een uur duren. In die tijd is het spannend afwachten en moet je de lenzen heel zachtjes en minimaal bewegen wanneer je toch een jakhals tussen de raven wilt fotograferen. Eén fout en de gieren zullen niet landen.
Na verloop van tijd landen de eerste vale gieren. Ze kijken wat rond terwijl ook andere gieren neerstrijken, waaronder enkele monniksgieren.
De eerste gieren begeven zich naar het slachtafval; soms springen ze op of vliegen ze even weg wanneer een jakhals chargeert. Ik probeer geconcentreerd de acties te volgen in de hoop enkele mooie opnames te maken. Soms wordt alles verstoord door honden. De gieren trekken zich dan wat verder terug en wachten geduldig af. Een moedige jakhals durft toch soms iets proberen mee te pikken, wat soms afgestraft wordt wanneer de hond op zijnbeurt chargeert. Ik heb al meegemaakt dat verschillende jakhalzen een hond verjaagden, maar dit keer waren meerdere honden aanwezig.
Wanneer er slachtafval wordt geleverd, duid ik meestal verschillende plaatsen aan om het voedsel te leggen, redelijk ver uit elkaar. Op die manier hebben de jakhalzen en gieren uitwijkmogelijkheden. Bij een volledig karkas is dat natuurlijk niet mogelijk. Men voedert altijd een karkas wanneer er één beschikbaar is; anders brengt men slachtafval.
Nog een interessant gegeven: in mei zijn de eerste lammergieren geïntroduceerd in het natuurreservaat Sinite Kamani, ongeveer 50 km van mijn gierenhut. De lammergier verblijft nu regelmatig in de omgeving van de hut. Hij is gezenderd en om de 25 minuten kan men zijn locatie aflezen. Terwijl ik in de hut zat, vloog hij in de buurt van de voederplaats, al heb ik hem niet kunnen observeren. Enkele weken geleden was hij wel al eens op een karkas voor de gierenhut. Dit belooft voor de toekomst: volgend jaar in mei zal men opnieuw enkele lammergieren uitzetten op dezelfde locatie.
In 2026 kan je mee op fotoreis naar het Balkangebergte, van 1 tot 8 november. Een exclusieve fotoreis waarin gieren, roofvogels, jakhalzen en herfstlandschappen garant staan voor prachtige foto's en een onvergetelijke natuurbeleving.
Bij interesse: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Jackals and Vultures in the Balkan Mountains

It is November, around 10 degrees, with sun and clouds. The coming days are forecast to bring more sun and cloudiness after the rain. This is the signal to drive into the mountains in the hope of photographing vultures, jackals, and perhaps a few unexpected surprises. It's about a two-hour drive from my holiday home, and I will stay for a few days in a hotel in the forest. I had already informed the people from the NGO Fund for Wild Fauna and Flora to ask whether it would be possible to provide slaughter waste near the hide.

In the morning, you must be in the hide before the ravens become active, as they are always the first to come to the food. No, to be honest: the jackals are often already at the meat, but they usually return after about half an hour. In short: it is important to be in the hide one hour before sunrise so you don't disturb the ravens. The vultures are triggered by the presence of ravens.

It is still dark, and the first "kruuu kruu" of the ravens is always a good sign. During autumn, winter, and early spring the ravens are countless; sometimes I estimate around eighty birds. This is also the best period to attract vultures to the hide. During these seasons, the vultures stay mostly in the vicinity of the feeding site, which is strongly related to weather conditions. Vultures fly by using thermals; on warm days they travel far in search of carcasses, often toward the Central Balkan. Outside the breeding season there are also more birds present, and during cold days they need more food.

The first jackals also return to the slaughter waste. Through the camera I can already see the ravens and jackals, although it is still too dark to take photos—although a group of ravens taking off might work with a slow shutter speed.

The wind is strong, and vultures love that. It allows them to soar effortlessly, and once they have landed, it takes very little effort to take off again if they feel threatened. Through the narrow one-way glass I scan the sky and spot the first silhouettes of vultures. When it is windy, they stay in the air longer, scanning the terrain to see if it is safe to land. This can take up to an hour. During that time it is a tense wait, and you must move the lenses as gently and minimally as possible if you want to photograph a jackal among the ravens. One mistake and the vultures will not land.

Eventually, the first Griffon Vultures land. They look around while more vultures arrive, including some Cinereous Vultures.

The first vultures approach the slaughter waste; sometimes they jump up or fly off briefly when a jackal charges. I try to follow all the action with full concentration, hoping to capture some good shots. Sometimes everything gets disturbed by dogs. The vultures move further away and wait for their turn. A brave jackal occasionally dares to try and snatch something, which can end badly if the dog charges. I have seen several jackals chase off a dog before, but this time there was only one dog present.

When slaughter waste is delivered, I usually indicate several different spots to place it, spread far apart. This gives both jackals and vultures more space and escape routes. With a full carcass this is, of course, not possible. A carcass is always fed when available; otherwise slaughter waste is brought.

Another interesting fact: in May, the first Bearded Vultures were released in the Sinite Kamani Nature Reserve, about 50 km from my vulture hide. The Bearded Vulture now regularly visits the area around the hide. It is fitted with a transmitter, and its location can be read every 25 minutes. While I was in the hide, it flew near the feeding site, although I did not manage to observe it directly. A few weeks ago, however, it did visit a carcass at the hide. This bodes well for the future: next May, more Bearded Vultures will be released at the same location.

In 2026, you can join a photography trip to the Balkan Mountains, from 1 to 8 November. An exclusive photo adventure where vultures, birds of prey, jackals, and stunning autumn landscapes guarantee beautiful images and an unforgettable nature experience.
Interested? Contact: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

jakhals op de uitkijk

Raaf in vlucht in het Balkangebergte

Opvliegende raven in de vroege ochtend

Monniksgier boven Kotel

Een vliegende monniksgier, gadegeslagen door een jakhals.

kibbelende raven

Vale gieren in afwachting tot de hond verdwijnt

Dreigende jakhals